Overbuurman Jan van der Poll dook in de oorlogshistorie: "Dit park dankt zijn naam aan de bominslag, deze week precies 75 jaar geleden."
Overbuurman Jan van der Poll dook in de oorlogshistorie: "Dit park dankt zijn naam aan de bominslag, deze week precies 75 jaar geleden."

Duitse bom treft Kruisvaarders hard

Emile Verdegaal

Vredig oord verandert in krater

Kruisvaarderspark. Veel Rijswijkers kennen deze naam enkel van die keren dat zij fietsend vanaf de fietsbrug langs de Van Vredenburchweg naar beneden suizen. Ingesloten tussen het spoor, Van Vredenburchweg, Beatrixlaan en de Haagse stadsgrens vormt dit park een groene en rustige oase in de Rijswijkse Landgoederenzone.

RIJSWIJK - Van rust was deze week precies 75 jaar geleden geen sprake. Een Duitse V2 bom maakte het in dit gebied gevestigde jongensinternaat met de grond gelijk. De hele omgeving was in rep en roer, in de wijde omtrek geen ruit meer heel. Als de rookwolken zijn opgetrokken en de trieste balans is opgemaakt worden 13 dodelijke slachtoffers geteld.

Kort nadat Jan van der Poll een punt zet achter zijn lange onderwijscarrière nemen hij en zijn vrouw hun intrek in een appartement aan de Van Vredenburchweg, met uitzicht op het park. "Vrienden, kennissen, mijn nieuwe buren, niemand die het volledige verhaal achter de naam Kruisvaarderspark kende. En dus ging ik zelf op zoek. Jaarboeken van de Historische Vereniging Rijswijk heb ik doorgespit naast allerlei andere bronnen en naslagwerken onder meer die van de gemeente. Gaandeweg leerde ik dat op een deel van wat nu het Kruisvaarderspark heet ooit het jongensinternaat 'Ora et Labora' van de Kruisvaarders van Sint Jan gevestigd was."

Een vredig oord, las Van der Poll verder. "Tot donderdag 26 oktober 1944. Rijswijk wordt geteisterd door Duitse V2 bommen die dan al enkele dagen vanuit het Rijswijkse Bos richting Engels grondgebied worden afgevuurd. Die middag om 16.00 uur gaat het gruwelijk mis. Het afvuren van zo´n V2 bom mislukt. Het 13 ton wegende projectiel neemt kort na lancering een duikvlucht en komt met een oorverdovende knal neer bij het internaat. Het hoofdgebouw veranderde in een 16 meter brede krater. Later zijn hierin de puinresten van het internaat gestort."

Kort na deze mislukte lancering wordt het afvuren door de Duitsers gestaakt. "Jammer genoeg werd dit niet gemeld aan de geallieerden. Die bleven nog een tijdlang hun brisantbommen werpen op Overvoorde en Te Werve. Later is uitgerekend dat er in die periode 300 bommen op Rijswijk moeten zijn gevallen. De schade viel gelukkig mee hoewel ook hier weer de nodige slachtoffers te betreuren waren."

Het ongeluk bij het internaat kost vijf broeders, zeven jongens en een knecht het leven. Hun namen vond Van der Poll op een gedenkplaat in de Bonifatiuskerk. "Op de begraafplaats van die kerk ligt ook een aantal van de slachtoffers begraven. Naast de gedenkplaat wees er eigenlijk niet veel meer op deze zwarte oorlogs­periode. Ik vind het daarom een mooi gebaar dat dit gebied naderhand naar de Kruisvaarders van Sint Jan is vernoemd. De naamborden herinneren zo aan het mooie werk dat deze broeders op dit terrein hebben verricht. Hieraan op je fiets voorbij suizen mag. Maar het is goed dan in gedachten wel even stil te staan bij die ingrijpende gebeurtenis nu 75 jaar geleden."

Meer berichten